A vitamini

Vitaminlər (latınca “vita”- həyat) üzvi birləşmələr olub, insan və heyvanların qidasının zəruri hissəsidir.

Maddələr mübadiləsinin tənzimində çox cüzi miqdarda vitaminlər lazımdır. Vitaminlərin əsas mənbəyi bitki mənşəli qidalardır. Lakin onlar, həmçinin balıq və ət məhsullarında, süddə, yumurtada da vardır. Мüxtəlif kimyəvi tərkibə malik olmalarına baxmayaraq onların bir ümumi xüsusiyyəti vardır ki, bu da yalnız bitkilər tərəfindən sintez olunmalarıdır. Vitaminləri latın hərfləri ilə işarə etmək qəbul edilmişdir.

Qidanın tərkibində vitaminlər olmadıqda orqanizmin funksiyası pozulur və xəstəliklə-avitaminoz (sinqa,raxit,qanaxma,boyatmanın ləngiməsi) baş verir. Bəzi vitaminlər işığın, temperaturun və oksigenin təsirindən dağıldığından qəbul olunmuş belə qidada vitaminlər çatışmır və orqanizm vitamin çatışmazlığından əziyyət çəkir.

Vitaminlər iki qrupa bölünür:

  1. suda həll olan (C vitamini və B qrupu vitaminlər),
  2. yağda həll olan (A,D,E,K) vitaminləri aiddir.

A VİTAMİNİNİ

A vitamini yağda əriyən vitaminlərdəndir, əsasən qaraciyərdə toplanır. Yüksək miqdarlarda alınması toksik reaksiyalarına (zəhərlənmə) səbəb ola bilir. A vitamininin miqdarı Retinol Equivalant ilə ölçülür. A vitamininin ən əsas xüsusiyyəti göz xəstəliklərinə yaxşı təsirli olmasıdır. Gözü qoruyur və bəsləyir. İnfeksiyaya qarşı müqaviməti artırır. Dərinin, dırnaqların və saçların sağlam qalmasını təmin edir. Diş və diş ətləri üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu vitamin dərinin nəmli qalmasını təmin edər. Sinir sistemi xəstəliklərində, soyuqdəymə, ayrıca olaraq böyrəklərdə, ağciyərlərdə problemlər yaranarsa A vitamini müsbət təsirlər edər. Öskürəyə faydalıdır

A Vitamininin Faydaları: 

  • Gözləri qoruyur. 
  • Infeksiyalara qarşı bədəni qoruyar. 
  • Diş və diş ətlərini tamamilə qoruyar. 
  • Qırışların aradan qaldırılmasını təmin edər. 
  • Sızanaqların yaranmasının qarşısını alır. 
  • Dırnaqlar üçün lazımlıdır.
  • İmmunitet sistemini qüvvətləndirərək dəri problemlərini aradan qaldırır.
  • Hüceyrələrin inkişafı, sümüklərin və dişlərin bərkiməsi üçün də əhəmiyyətlidir.
  • Həzm sistemində yaranan xoraları müalicə edİr.
  • Diş, diş əti, və sümük inkişafında əhəmiyyətli rol oynayır.
  • A vitamini ilə zəngin bəslənmə xərçəng xəstəliyinin yaranma riskini azaldır.

HANSI QİDALARDA A VİTAMİNİ VAR?

A Vitamini hansı qidalarda var?

  • Kök
  • ərik
  • nektar
  • şirin kartof
  • yumurta sarısı
  • ispanaq
  • brokoli kimi yaşıl tərəvəzlərdə olur. 

Bu vitamin ən çox balıq yağında mövcuddur. Tez-tez süd və yumurtalı yeməklər yeyən insanlar bu vitamini kifayət qədər və hazır olaraq götürməkdədirlər. Ayrıca ərik, quşqonmaz, cəfəri, ispanaq, kök, kərəviz, kahı, portağal, pomidorda da A vitamini vardır. Sarı rəngli tərəvəzlərdə A vitamininin ön maddələri olan alfa karoten vardır. Sonradan A vitamininə çevriləcək olan beta karoten və digər karotenoidler isə yaşıl yarpaqlı və sarı tərəvəzlərlə taxıllarda var.
Ərik, quşqonmaz, cəfəri, ispanaq, kərəvəz, kahı, portağal, ərik, pomidor, süd, qoyun əti, yumurta sarısı, balıq, balıq yağı, dana əti, badımcan, kərəyağı, kələm, gül kələm, xurma, çörək, xəmir işləri, çiyələk, təzə paxla, mərcimək, qovun, armud, alma, kartof kimi qidalarda A vitamini vardır.

A vitamini çatışmazlığı zamanı əlamətlər hansılardır?

  • Dəri ləkələnər
  • Skelet inkişafının dayanmasına səbəb olan böyümə əskikliyi müşahidə olunar.
  • Kornea ilə əlaqədar problemlər, gecə korluğu və korluq meydana gələ bilər.
  • İmmunitet sistemi və bədən müqaviməti azaldığından, bədəndə infeksiya daha tez yayılar.
  • Uşaqlarda dişlərin formasız və qeyri-sağlam inkişafı müşahidə olunar.

A vitamini uşaqların ümumi inkişafı və inkişafı üçün tələb olunur. 

Sümüklərin, dişlərin və toxumaların inkişaf etdirilməsi, buna uyğun bir bədən quruluşunun qurulmasına kömək edir.

Sümüklərin, əzələlərin və toxumaların hər hansı bir zədələnməsi vəziyyətində tez təmir. Uşaqlar düşməyə və qəzalara meylli olduğundan. Sağlam gözü üçün vacibdir, çünki düzgün görmə inkişafı. Bu, aşağı yüngül şəraitdə görmə inkişafına kömək edir. Əslində, Vitamin A bu keyfiyyətə görə də retinol kimi tanınır.

Uşaqlarda A Vitaminin Dozası:

A vitamini qəbulunda müəyyən bir tədbir var. Gündə bir A vitamini istehlakının optimal səviyyəsi:

  • <üç yaşından kiçik uşaqlar üçün 300 mikrogramdır.
  • Dörd və səkkiz yaş arası uşaqlar üçün 400 mikroqram.
  • 9 yaşdan 14 yaşa qədər olan uşaqlar üçün 600 mikroqram.

A vitamininin tələb olunan səviyyəsindən daha az olması uşaqların böyüməsinə mane olur və qeyri-düzgün vizyona səbəb ola bilər. Digər tərəfdən, daha yüksək dozada olması uşaqlarda dözümsüzlük yarada bilər və həzm və digər sağlamlıq problemləri ilə nəticələnə bilər. Beləliklə, uşaqlarınızın istehlak etdiyi vitamin miqdarına diqqət yetirmək lazımdır.

Uşaqlar üçün Vitamin A mənbələri:

QEYD:

Vitaminləri seçərkən diqqətli olmaq lazimdir. Uşaqlarınız üçün vitamin almadan əvvəl həkimə müraciət məsləhətdir. Vitamin A uşağınızın sağlamlığı və vizionunun tam inkişafı üçün vacib olduğundan, vitaminləri gündəlik dietə uyğun qidalandırmaq vacibdir.

 

 

BƏYƏN VƏ PAYLAŞ 🙂

Post Author: DR.Hüseyn

Məqsədimiz sayt izləyicilərinə daha ətraflı və dəqiq məlumatlar verməkdir.

Şərhinizi yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.